Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
بهائی نیوز – رابطه بین دین بهائی و اسلام، از منظر بهائی، به عنوان تداوم و تکاملی در یک زنجیره متوالی از وحی الهی در نظر گرفته میشود که همگی با هدف تربیت و وحدت بخشیدن به نوع بشر بودهاند. بهائیان اسلام را دینی نمیدانند که با اعتقادات آنها در تضاد باشد، بلکه آن را فصلی پیشین و مقدس در یک کتاب واحد از وحی مستمر الهی و به عنوان بخش اساسی از میراث معنوی بشریت میبینند. این درک مبتنی بر اصل محوری بهائی معروف به “وحی تدریجی” (Progressive Revelation) است که تأکید میکند خداوند، در عشق بیپایان خود، رسولان خود (مظاهر امر الهی) را در طول اعصار به بشریت میفرستد، هر یک با پیامی متناسب با نیازها و درجه بلوغ جامعه در زمان خود.
دین بهائی که در اواسط قرن نوزدهم در ایران ظهور کرد، خود را نه جایگزینی برای ادیان قبلی، بلکه اوج و تکمیل مقاصد آنها معرفی میکند. از این منظر، اسلام و تمامی تعالیم والای آن مورد احترام قرار میگیرند و محمد (صلى الله عليه وسلم) به عنوان یک پیامبر و مظهری از مظاهر الهی شناخته میشود. این گزارش به تفاوتهای جوهری بین دین بهائی و اسلام از دیدگاه بهائی میپردازد، که بر اساس تعالیم و نوشتههای خود دین بهائی استوار است و دیدگاهی منحصربهفرد درباره رابطه بین ادیان ارائه میدهد و بر وحدت ریشهای آنها با وجود تفاوتهای ظاهری در تجلیات و تکامل شرایعشان تأکید میکند.
وحی تدریجی: اسلام مرحلهای اساسی، نه خاتمه پیامبریها
اصل وحی تدریجی سنگ بنای اعتقاد بهائی است و این همان تفاوت اساسی در نگاه به اسلام را تشکیل میدهد. در حالی که مسلمانان معتقدند پیامبر محمد (صلى الله عليه وسلم) “خاتم پیامبران” و قرآن آخرین کتاب آسمانی است، بهائیان معتقدند که خداوند ارسال رسولان خود به بشریت را متوقف نمیکند. بلکه روند وحی، یک فرآیند مستمر و بیپایان است که از طریق آن “مظاهر امر الهی” (Manifestations of God) مانند ابراهیم، موسی، بودا، زرتشت، مسیح، محمد، و باب (بنیانگذار دین بابی که راه را برای دین بهائی هموار کرد)، و سپس بهاءالله (بنیانگذار دین بهائی) تجلی مییابند.
از این منظر، بهائیان مقام پیامبری محمد یا قداست قرآن را کاهش نمیدهند؛ بلکه آنها را اوج یک وحی الهی بزرگ میدانند که برای تکمیل پیامهای قبلی و ارائه تعالیمی متناسب با مرحله بلوغ بشر در آن زمان آمد. اما بهائیان معتقدند که بشریت از آن مرحله فراتر رفته و وارد عصر جدیدی شده است که نیازمند پیامی جدید و رهنمودهای گستردهتری برای دستیابی به وحدت و صلح جهانی است. به همین دلیل، آنها ظهور باب و بهاءالله را تداوم ضروری زنجیره وحی، در پاسخ به نیازهای عصر نوین میدانند.
منبع بهائی: بهاءالله در کتاب “ایقان” (Kitáb-i-Íqán) مفهوم وحی تدریجی را توضیح میدهد و اینکه چگونه هر مظهر الهی پیامی را میآورد که با ظرفیت درک و کاربرد بشر سازگار است و هدف آن دستیابی به یک هدف والاتر، یعنی وحدت جهان است.
بنیانگذاران ادیان و کتب مقدس
بنیانگذاران: مسلمانان معتقدند که پیامبر محمد (صلى الله عليه وسلم) خاتم پیامبران و رسولان است و پیام جامع اسلام را آورد. از سوی دیگر، بهائیان معتقدند که بهاءالله جدیدترین و بزرگترین مظهر امر الهی است و دین بهائی را آورد. همچنین باب (نام اصلی علی محمد شیرازی) به عنوان مبشر دین بهائی و دارای مقام نبوی در منظر بهائی شناخته میشود که راه را برای ظهور بهاءالله هموار کرد.
کتب مقدس: کتاب مقدس در اسلام قرآن کریم است که اعتقاد بر این است که کلام خدا بر پیامبر محمد نازل شده است. در دین بهائی، مقدسترین کتاب “کتاب اقدس” (Kitáb-i-Aqdas) است که توسط بهاءالله نوشته شده است. علاوه بر این، بسیاری از نوشتههای دیگر بهاءالله، باب، و عبدالبهاء (پسر بهاءالله و مرکز عهد او) وجود دارند که همگی جوهر متون مقدس بهائی را تشکیل میدهند. بهائیان معتقدند که این نوشتهها تعالیم کتب آسمانی پیشین، از جمله قرآن را گسترش و تکمیل میکنند تا راهحلهایی برای چالشهای عصر مدرن ارائه دهند.
تعالیم و اصول اساسی: نقاط اشتراک و تفاوت در تأکید
بسیاری از اصول در ذات خود در ادیان مختلف مشابه هستند، اما در تأکید یا جزئیات کاربرد آنها تفاوت دارند:
- وحدانیت خداوند: هر دو دین توحیدی هستند که به وحدانیت مطلق خداوند، که شریک و نظیری ندارد، ایمان دارند. این اساس مشترکی است که هر دو دین در آن تلاقی میکنند.
- وحدت نوع بشر: در حالی که اسلام بر برابری بین انسانها و لغو تفاوتهای نژادی تأکید میکند، دین بهائی وحدت نوع بشر را در هسته تعالیم خود به عنوان یک هدف والا و چشماندازی واقعبینانه برای آینده بشریت قرار میدهد. تنوع نژادها و فرهنگها به عنوان زیباییای که وحدت را غنی میسازد، و نه دلیلی برای تفرقه، دیده میشود.
- تساوی حقوق مرد و زن: این اصل به عنوان یک ستون اساسی در دین بهائی در نظر گرفته میشود، جایی که بهائیان به تساوی کامل در حقوق و وظایف بین مرد و زن اعتقاد دارند و آن را پیشنیاز ضروری برای پیشرفت تمدن میدانند. در حالی که اسلام بر تکریم زن و حقوق او تأکید میکند، تفاسیر فقهی متفاوتی وجود دارد که ممکن است به معنای دادن برخی برتریها به مرد در جنبههای خاصی باشد (مانند قیمومیت یا ارث در برخی موارد).
- هماهنگی علم و دین: بهائیان معتقدند که علم و دین دو بالی هستند که انسان با آنها به سوی کمال پرواز میکند و نمیتواند تضاد واقعی بین آنها وجود داشته باشد زیرا هر دو منبع حقیقت هستند. این اصل به ویژه در تعالیم بهائی مورد تأکید قرار گرفته و تحقیقات علمی تشویق میشود.
- تحری حقیقت به طور مستقل: به هر فرد بهائی توصیه میشود که حقیقت را به طور مستقل و نه با تقلید کورکورانه، با استفاده از عقل و قلب خود جستجو کند.
- از بین بردن هرگونه تعصب: تعصب در تمام اشکال آن، اعم از نژادی، دینی، طبقاتی یا ملی، ممنوع است و مانعی برای وحدت بشریت تلقی میشود.
- استقرار صلح جهانی: هدف نهایی دین بهائی استقرار صلح جهانی پایدار است که بر اساس عدالت، وحدت و هماهنگی بین ملتها بنا شده است.
شرایع و اعمال: تفاوت در شکل، وحدت در هدف
تفاوتهای آشکاری در قوانین و اعمال روزمره بین دو دین وجود دارد:
- نماز: مسلمانان پنج نماز واجب روزانه در اوقات مشخص و با جهتگیری خاص (قبله به سمت کعبه) دارند. بهائیان یک نماز واجب روزانه (نماز کبیر بهائی) دارند و میتوان یکی از سه شکل را انتخاب کرد که با جهتگیری خاص (قبله به سمت روضه مبارکه بهاءالله در بهجی، عکا) انجام میشود.
- روزه: مسلمانان تمام ماه رمضان را از طلوع فجر تا غروب آفتاب روزه میگیرند. بهائیان 19 روز در ماه علاء (آخرین ماه تقویم بهائی) از طلوع آفتاب تا غروب آن روزه میگیرند، قبل از عید نوروز (سال نو بهائی).
- حج: حج مسلمانان به کعبه در مکه است. حج بهائیان به خانههای مقدس در شیراز (خانه باب) و عکا (خانه بهاءالله) در اسرائیل است.
- روحانیت: در دین بهائی طبقه روحانی یا کشیشی حرفهای وجود ندارد. امور دینی از طریق نهادهای منتخب دموکراتیک (محافل روحانی) اداره میشوند. در اسلام، علما، امامان و شیوخ مذهبی با نقشهای معنوی و رهبری مهمی وجود دارند.
- ازدواج و طلاق: هر دین قوانین خاص خود را در مورد ازدواج و طلاق دارد. در دین بهائی، ازدواج توسط تعالیم تشویق میشود و طلاق بسیار ناپسند است و به دنبال آن یک دوره انتظار یک ساله میآید.
- نوشیدنیهای الکلی و مواد مخدر: هر دو مصرف الکل و مواد مخدر را حرام میدانند، اما تعالیم بهائی بر حرمت مطلق این مواد تأکید قاطع دارند.
- کار و عبادت: در دین بهائی، کار مولد که با روح خدمت انجام شود، نوعی عبادت محسوب میشود.
به سوی جهانی متحد
از منظر بهائی، اسلام نه یک دین رقیب یا منسوخ شده، بلکه حلقهای طلایی در زنجیره وحی الهی است. این دین پیام بزرگی به جهان آورد و تمدنی اسلامی با مشارکتهای عمیق در تمام زمینههای زندگی شکل داد. تفاوتها بین دو دین به عنوان دلیلی برای دشمنی یا تفرقه دیده نمیشوند، بلکه به عنوان نشانهای از تکامل تدریجی طرح الهی برای بشریت هستند.
بهائیان معتقدند که بهاءالله برای نابودی آنچه پیامبران پیش از او ساخته بودند نیامد، بلکه برای بنای ساختمان وحدت جهانی و صلح پایدار بر روی آن آمد. تعالیم دین بهائی به دنبال گردآوری بشریت از تمام ادیان و فرهنگها زیر یک چتر واحد از وحدت در کثرت است، و از تاریخ ادیان، از جمله اسلام، درسهایی برای پیشرفت بشریت به سوی عصر جدیدی از بلوغ جمعی میگیرد.
منابع: کتاب ایقان، بهاءالله. کتاب اقدس، بهاءالله. لوح قرن، عبدالبهاء. منتخباتی از نوشتههای حضرت بهاءالله. وبسایت رسمی جامعه جهانی بهائی (Baháʼí International Community).
…..بیشتر
نویسنده مقاله
منیر عرفانی
روزنامهنگار و مترجم ABN Bahá’í News،
مؤسسه بهائی نیوز
تماس: monir@abnnews.net
موضوعات دیگر که توسط دیگران مشاهده شده است:
چرا بهائیان از بحثهای سیاسی و درگیریهای جهانی دوری میکنند؟
هشدارهاى بهائى در مورد بلایای جنگ
موضع آئین بهائی در مورد جنگ جهانی سوم، و چه بر سر ایران خواهد آمد؟
ملکه ماری رومانی: پیشگام بهائی بر تخت پادشاهی اروپا
موضع آئین بهائی در مورد جنگ جهانی سوم، و چه بر سر ایران خواهد آمد؟
جزئیات کنفرانس کرسی بهائی صلح جهانی در دانشگاه مریلند
جامعه بهائی راهحلهایی برای نیروی محرکه تغییر و ساختن آینده ارائه میدهد
فوری – سرکوب جدید بهائیان در ایران
بهائیت و اسلام، آیا بهائیان به محمد ایمان دارند؟، آیا بهائی مسلمان است؟، آیا بهائیان در رمضان روزه میگیرند؟، بهائی درباره اسلام چه میگوید؟، تفاوت بین بهائیت و اسلام، آیا بهائیان مسلمان هستند؟، دین بهائی چه کسی را میپرستند؟، آیا بهائیت فرقهای از شیعه است؟، آیا بهائیان به قرآن ایمان دارند؟، بهاءالله، کتاب اقدس، صلح جهانی بهائی، نماز بهائی، روزه بهائی، حج بهائی، عدم وجود روحانیت بهائی، باب (بنیانگذار دین بابی)، تکامل پیامهای الهی.
